Almanya'nın otomotiv sektörü, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en uzun süreli ekonomik durgunluğunu yaşarken, ülkenin sanayi devleri rotasını savunma sanayisine çevirmiş durumda. Otomotivdeki tarihi kâr kayıpları ve işten çıkarmalar, beraberinde fabrikaların tank, drone ve mühimmat üretim merkezlerine dönüşmesini getiriyor.

Otomotivde tablo ağırlaşıyor: Her ay 15 bin iş kaybı

Alman imalat sanayisinde her ay yaklaşık 15 bin kişi işini kaybediyor ve bu kayıpların başında otomotiv sektörü geliyor. Sektörün lokomotif markalarının 2025 bilançoları, krizin boyutunu gözler önüne seriyor: Mercedes-Benz kârında yüzde 49, Volkswagen ise yüzde 44 düşüş bildirdi. Volkswagen, 2030 yılına kadar Almanya'da 50 bin kişiyi işten çıkarmayı planlıyor. Amiral gemisi Porsche'nin faaliyet kârındaki gerileme ise yüzde 98'e ulaştı. Danışmanlık şirketi EY'ye göre sektör, 2019'dan bu yana Almanya'da 140 binden fazla istihdam kaybetti; bu, her altı işten birine denk geliyor.

Fabrikalar dönüşüyor: Dronlardan tank parçalarına

Krizin baskısıyla Alman otomotiv tedarikçileri, dron, savunma ve uzay sektörlerine yöneliyor. Bavyera merkezli aile şirketi Jopp, Porsche ile olan dişli sistemleri sözleşmesinin sona ermesinin ardından, ayda 1.000 gözetleme dronu üretme kapasitesine ulaştı. Şirket, otomotiv sektörünün satışlarındaki payını 2035'e kadar yüzde 85'ten yüzde 60'a düşürmeyi hedefliyor.

Dönüşüm yalnızca küçük ölçekli şirketlerle sınırlı değil. Schaeffler, 8 binden fazla kişiyi işten çıkarmayı planlarken, drone motorları, zırhlı araç sistemleri ve askeri havacılık parçaları üretimine başladı. Şirketin CEO'su Klaus Rosenfeld, gelecekte cironun yüzde 10'unun savunma işkolundan gelmesini hedefliyor. Volkswagen ise İsrail'in Iron Dome (Demir Kubbe) hava savunma sistemi için parça üretimi konusunda İsrailli firmalarla görüşüyor. Mercedes-Benz de insansız hava aracı savunma araçları üretmek üzere bir Alman girişimiyle anlaşma sağladı.

Devlet eliyle yönlendirme ve 1 trilyon euroluk fon

Bu dönüşümde Alman hükümetinin rolü belirleyici. Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Katarina Reiche, ülkenin sanayi tabanını savunma kapasitesine entegre etmeyi açıkça desteklediğini belirtiyor. Avrupa'nın yeniden silahlanma süreci ve ABD'nin güvenlik garantilerine yönelik belirsizliklerle birlikte, Almanya ve AB'nin yeni savunma projeleri için yaklaşık 1 trilyon euroluk bir fon harekete geçirilmesi öngörülüyor. Bu fon, otomotiv krizindeki şirketler için yeni bir finansman kapısı anlamına geliyor.

Ancak dönüşümün istihdam açısından sanıldığı kadar kolay olmayacağı da dile getiriliyor. Almanya'nın en büyük sendikası IG Metall, kitlesel iş gücünün sivil sanayiden askeri sanayiye kaydırılmasının "gerçekçi olmadığını" ve sivil sektördeki yapısal işsizliği çözmeyeceğini savunuyor. Yine de mevcut tablo, Alman sanayisinin yeniden şekillenmesinde savunma sektörünün motor işlevi göreceğini gösteriyor.